چگونه روحیه دعوتی را در جوانان بیدار کنیم؟
مرحلهء جوانی از مهم ترین مراحل زندگی یک انسان و نعمت گرانبها برای وی به شمار می رود؛ به این سبب که در این مرحله انسان دارای قدرت و توانایی های شگرفی میباشد که با بهره برداری درست از آن، می تواند دستاورد های بزرگی داشته باشد.
بناء مکلفیت های انسان در این مرحله هر چی بیشترتر بوده و از وی انتظار میرود تا برای خود و دیگران مصدر خدمت قرار گیرد، مخصوصا جوانی که خود را منسوب به اسلام می داند رسالت بزرگی به عهده دارد که همانا بندگی شایسته و تلاش در راستای حاکم نمودن کلمه حق در زمین الله متعال است. چنانچه عالم فرزانه عبدالله ناصح علوان مسؤولیت جوان مسلمان را در کتاباش « آنچه که هر جوان باید بداند» چنین بر میشمارد: «جوانان مسلمان! آیا میدانید که هدف از خلقت شما چی بوده و وظیفه اساسی شما در این هستی چیست؟ در حقیقت آفرینش شما در راستای تحقق بخشیدن اهداف والا و ارزشمند صورت گرفته است، اهدافی همانند پرستش و بندگی خداوند و تسلیمی در مقابل عظمت و قدرتش در آنچه که طاعت و مورد پسند اوست. و خلق شده اید تا پابند و پیرو دین الهی و راه و روشی باشید که باطل در آن راه ندارد. اما وظیفه مهم تری که الله شما را به آن مکلف نموده و به سبب آن شما را آفریده است، همانا برپایی حکومت الهی بر روی زمین و رها سازی مردمان از پرستش همنوعان خود به جانب پرستش خدای یگانه و هدایت آنها از رنج و سختی های دنیا به آسایش آن، و از ستم کفر و ناسپاسی به سوی عدل اسلام است.»
واقعیت امر هم ثابت ساخته است که جوانان همواره در طول تاریخ اسلام اعم از عصر پیامبر و صحابه و قبل از آن، نمونه های بارزی در راستای پذیرش کلمه حق و فداکاری در این راه بوده اند؛ چنانچه ابن کثیر رحمه الله در تفسیر آیت ۱۳ سوره کهف که الله متعال میفرماید: «إنهم فتیة آمنوا بربهم…» ترجمه: آنان( اصحاب کهف) جوانانی بودند که به پروردگار شان ایمان آوردند.
می گوید:« جوانان در پذیرش حق آماده تر و در رفتن بر راه مستقیم هدایت شونده تر از بزرگسالانی اند که یک عمر را در باطل سپری نموده و به آن خو گرفته اند» .
جوانان این امت سرمایه گرانبهای آن به حساب رفته که مسؤولیت آینده متوجه آنها می باشد و در صورتی که امت در تربیه جوانان اش عقب ماند، در آینده هیچ سرمایهء در دست نخواهد داشت.
با این حال، اکثریت جوانان مسلمان امروزه راه خود را گم کرده و به یک زندگی بدون هدف در میان خیالبافی ها و آرزوهای بیهوده عمر میگذرانند و از هر طرف با برنامه های شوم باطل گرایان و دنیاپرستان احاطه گردیده اند و استعمار به خاطر تحقق اهداف اش خوب تیر را به هدف نشان گرفته است تا این سرمایه امت را مصروف لهو و لعب نموده و کمر امت را خم سازد و به اهداف اش برسد که تا حد زیاد موفق نیز بوده است.
بناء جهت بیداری جوان مسلمان و سوق دادن وی به میدان دعوت نیاز به یک برنامه همه شمول می باشد تا جوان مسلمان امروز را متوجه مسؤولیت هایش بسازد و بر وی انگیزه دهد تا از توانمندی های نهفته در وجود اش در راستای تحقق اهداف امت اسلامی کار گیرد.
این برنامه همه شمول را میتوان از سیرت مطهر پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم دریافت نمود؛ همان طوری که جناب ایشان از مدرسهء نبوت جوانانی را تربیت و فارغ نمودند که در راستای اعلای کلمه حق تاریخ زرینی از خود به جا گذاشتند.
بناء با قدوه قرار دادن جناب رسول الله صلی الله علیه وسلم جهت بیدارسازی روحیه دعوتی در جوانان، باید اقدامات ذیل را عملی و تطبیق نمود:
● توجه به جانب عقیده و ترسیخ عقیده صحیح به دور از خرافات در وجود جوانان؛ زیرا زمانی که ریشه سالم باشد، شاخه های آن پربار می باشد و از آنجا که اکثریت جوانان با تقلید از خانواده منسوب به اسلام اند و به قول مولانا مودودی رحمه الله که همچون طفلی اند که در دکان زرگری متولد شده باشد و از اسلام بهره کافی ندارند، لذا نیاز شدید به تصحیح عقیده می باشد.
● غرس محبت رسول الله صلی الله علیه وسلم در قلوب جوانان این امت؛ چون محبت جناب ایشان جزء ایمان فرد مؤمن بوده و خیر کثیری برایش در بر دارد؛ چنانچه پیامبر صلی الله علیه وسلم میفرمایند:« لایؤمن أحدکم حتی أکون أحب إلیه من ولده و والده و الناس اجمعین» ترجمه: هیچ یک از شما مؤمن کامل نمی شود تا آنکه من نزد وی از فرزند، والدین و همه مردم محبوب تر نباشم.
● امر نمودن جوانان به انجام فرایض اسلام و تشویق ایشان به محافظت بر آن، تا باشد که محبت این دین در قلوب شان جا گیرد؛ چنانچه در نصایح لقمان حکیم بر فرزند اش میآید: « یا بني اقم الصلاة و امر بالمعروف و انه عن المنكر…..». (لقمان:۱۷) ترجمه: ای فرزندم! نماز را برپا دار و به نیکی دعوت کن و از بدی نهی فرما….
● دعوت جوانان به سوی اخلاق حمیده که در رأس آن تقوای الهی قرار دارد؛ جوانان را باید بر حفظ تقوای الهی در نهان و آشکار تربیت نمود. بنابر فرموده رسول اکرم صلی الله علیه وسلم: « اتق الله حیثما کنت». ترجمه: هر جا که بودی تقوای الله را حفظ کن.
● تربیت جوانان بر فراگیری علم مفید و مطالعه سودمند تا به این گونه از جهل و خرافات به دور بوده و همواره دنبال راه حق باشند. بنابر فرموده الله متعال: « یرفع الله الذین آمنوا منکم و الذین أوتو العلم درجات» ( مجادله:۱۱) ترجمه: الله کسانی از شما را که ایمان آورده اند و آنانی را که علم اعطا نموده است، رفعت می بخشد.
● توجه به بعد جسمی جوانان و نیاز های بدن شان از قبیل توجه به صحت و دیگر نیاز های بعد جسمانی شان، تا باشد دارای بدن قوی و سالم بوده و در ادای مسؤولیت های شان با نشاط و بدون کسالت تلاش ورزند. چنانچه ارشاد پیامبر صلی الله علیه وسلم در این مورد نیز ما را به این سو فرا میخواند تا به بعد جسمی توجه خاص صورت گیرد، آنجا که جناب شان میفرماید: « المؤمن القوي خیر و أحب إلی الله من المؤمن الضعیف» ترجمه: مؤمن قوی نزد الله متعال محبوبتر از مؤمن ضعیف است. آنچه که متأسفانه در این مورد از طرف مربیان سهل انگاری صورت میگیرد و در نتیجه جوانان را به یک حالت ناموزون و کسل مشاهده میکنیم.
● تفهیم ایشان مبنی بر اینکه ایشان در برابر امت اسلامی و دین شان مسؤول اند و در پیشگاه الله متعال پاسخگو خواهند بود؛ زیرا همان طوری که در ابتداء ذکر نمودیم اکثریت جوانان امروز اصلا خود را در قبال دین و امت خویش مسؤول نمیدانند! و این که کار برای احیای مجد و عظمت این امت از مسؤولیت های مهم ایشان است اصلا در فکر ایشان خطوط نمی کند. در خاتمه از الله متعال استدعا مینمائیم که امت اسلامی مخصوصا خانواده ها، داعیان راه حق و مسؤولین امور را توفیق دهد تا به این قشر مهم بدنه امت اسلامی توجه خاص مبذول داشته و مسؤولیت خویش را در قبال شان اداء نمایند. تا باشد که جوانان نمونه و دارای ویژگی های داشته باشیم که بتوانند بار مسؤولیت را حمل نموده و رسالتی را که در برابر دین مقدس اسلام دارند را به وجه أحسن به پیش ببرند.
✍????به قلم: مژده”مومند”