چشم اندازی به قدس از نگاه سیاسی، دینی و تاریخی
فلسطین همواره برای تمام مسلمانان تداعی کننده مظلومیت، آواره گی، مبارزه واستقامت بوده است. قدس نماد مبارزه وعدم تسلیم است. قدس سالهاست که از حساسترین موضوعات سیاست جهانی به شمار میرود و همواره در سر خط خبرهای جهانی قرار دارد. خاورمیانه جای که فلسطین در آن قرار گرفته، دارای ۶٫۵میلیون کیلومتر وسعت و ۳۵۰ میلیون تن جمعیت میباشد.خاورمیانه از نظر جغرافیایی بین سه قاره اروپا، آسیا و آفریقا قرار داشته وکشور فلسطین در حساسترین نقطه این منطقه قرار دارد بطوریکه بر سه قاره بزرگ جهان تسلط دارد. قدس محل تلاقی ادیان مختلف مثل ابراهیمی، یهودیت، مسیحیت و اسلام است. قبله اول مسلمانان و محل اسراء و معراج میباشد و یکی از سه مسجد مقدس و بزرگ اسلام به شمار میاید. از این لحاظ نه تنها قضیه فلسطین اشغال است بلکه از لحاظ دینی نیز برای مسلمانان از اهمیت خاصی بر خوردار میباشد. حدود دوهزار و پنجصد سال قبل از میلاد عیسی(ع)عربها که به کنعانیان معروف بودند در این سرزمین سکونت گزیدند و سپس قومی بنام فلسطینیون به این منطقه وارد شده و جای کنعانیون راگرفتند و نام فلسطین را بر این سرزمین گذاشتند. حضرت ابراهیم(ع) بعد از هجرت از بابل به این سرزمین آمد و فرزندش اسحاق در این سرزمین متولد گردید. اسحاق صاحب فرزندی گردید بنام یعقوب که به اسرائیل مشهور است وبه همین خاطر یهودیان خود را فرزندان حضرت یعقوب(بنی اسرائیل)می نامند.
بنی اسرائیل در زمان حضرت یوسف به مصر آمدند و در زمان حضرت موسی دوباره به فلسطین برگشتند. در زمان حضرت داود و سلیمان دارای قدرت شدند اما در طول تاریخ به علت جنگ با ساکنان اصلی فلسطین و مسیحیان در اکثر نقاط دنیا پراکنده شدند. بعد از راه یافتن اسلام به این مناطق، وجود مسلمانان همواره تهدید بالقوه ای برای دشمنان اسلام محسوب میگردید. براه انداختن جنگهای صلیبی و تقسیم امپراطوری عثمانی به کشورهای کوچک و بی اراده بخشی از پلان برای تضعیف مسلمانان بوده است.
درآغاز قرن نزدهم انگلیس و فرانسه که به تجزیه امپراطوری افتاده بودند، بر آن شدند که از تحریک اعراب برای کسب استقلال از عثمانی، زمینه های لازم برای تاسیس دولت غیر عرب که در حدفاصل آسیا و آفریقا وابسته به خود که از نظر فرهنگ و نژاد امکان وحدت با اعراب نداشته باشد، فراهم آورند.
در جریان جنگ جهانی اول دولت انگلیس برای جلب رضایت یهودیان آمریکایی که اغلب از سرمایه داران بزرگ بودند و تشویق امریکا برای شرکت در جنگ، اعلامیه بالفور را صادر نمودکه طبق این اعلامیه، دولت انگلیس به یهودیان وعده داد که قسمتی از خاک فلسطین را به آنها واگذار نماید. بعداز جنگ جهانی اول و شکست عثمانی قیمومیت فلسطین به انگلیس سپرده شد. یهودیان ساکن با کمک یهودیان اروپایی و آمریکایی و دولتهای شان شروع به خرید اراضی در فلسطین نمودند که با واکنشهای نیز روبرو گردید. دولت انگلیس درسال ۱۹۴۷مسئله فلسطین را به سازمان ملل ارجاع داد و سرزمین فلسطین را به یهودیان بخشید که قانونا حق نداشت. درپایان سال ۱۹۴۸دولت جدیدی به نام (اسرائیل) در فلسطین تاسیس شد. شرایط تولد این ملت، نسلهای متمادی تراژدی و تضادرا در منطقه ایجادکرد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز بالاخره درسال ۱۹۶۷ تحت فشارها دولتهای حامی صهیونیسم رای به تقسیم فلسطین داد. دولت های اروپایی که خواهان تشکیل این دولت بودند قضیه هولوکاست رادستاویزی قرارمیدهند برای مشروعیت بخشیدن به تاسیس اسرائیل که باید گفت قضیه هولوکاست که درجریان جنگ جهانی (۱۹۳۹-۱۹۴۵)و کمی قبل از آن اتفاق افتاده است اما در اولین کنگره صهیونیسم در سوئیس درسال ۱۸۹۷ قطعنامه ای تصویب شد و اعلان کرد: هدف صهیونیسم تاسیس وطنی برای یهودیان درفلسطین است. بنابراین هولوکاست فقط یک بهانه است و قضیه هولوکاست هیچ ارتباطی به ملت فلسطین نداشت.
مدتهاست که این موضوع فراموش –وحتی پنهان-شده است که پر سر و صداترین حامیان تاسیس دولت یهود، کسانی بودندکه به (ضد یهود)مشهور بودند و یهودیان را در اروپا نمی خواستند. اما به ارتباط حمایت بی دریغانه آمریکا از اسرائیل باید گفت یهودیان در آمریکا از نفوذ بالایی در اقتصاد، سیاست و برخوردار میباشند. به گفته یکی از نویسنده گان امریکایی درکتابی بنام اورشلیم جدید، یک چهارم ثروتمندترین و۳۰%تمام میلیاردرهای آمریکا یهودی اند. بیش از ۱۱%نخبگان آمریکایی یهودی میباشند. نزدیک به یک سوم نخبگان رسانه ای یهودی اند و همیشه در هر انتخابات آمریکا نقش مهمی داشته اند و از لحاظ مالی کاندیدای که بتواند سیاستهای اسرائیل را پیاده نماید، حمایت فراوانی کرده اند. سیاست آمریکا در خاورمیانه همان سیاستی است که از سوی (لابی یهود) در واشنگتن دیکته میشود. به گفته این نویسنده صهیونیستهای آمریکایی امروز دغدغه شان در کنار حمایت دولت اسرائیل در تلاش تحقق رویای صهیونیسم جهانی میباشند.
نقش دولتهای عربی درقضیه فلسطین:
در شروع اعلان تشکیل دولت اسرائیل درخاک فلسطین، واکنشهای همه کشورهای عربی ومسلمان یکسان بود چنانچه حکومتهایشان اسرائیل را به رسمیت نشناختند واعلان جنگ دادند و در میان ملتهایشان خشم موج میزد. جنگهای مختلف میان اعراب و اسرائیل سال ۱۹۴۸،۱۹۵۶،۱۹۶۷و۱۹۷۳ با قوت شروع شد اما بعدا یکا یک این کشورها آتش بس را پذیرفتند. ملتهای عرب همواره با ملت فلسطین همدردی کرده اند و در صحنه های مختلف نیز فداکاری های فراوانی انجام دادند اما حکومتهای عربی وجه مشترک شان در مبارزه با اسرائیل عدم هماهنگی، خودنمایی، ترس از قدرتهای بزرگ و خیانت بوده است. از نمونه های بارز این خیانتها، خیانت شاه حسین پادشاه اردن بود که حدود ۲۰۰۰۰ تن فلسطینیان پناهنده را در مناطق مختلف اردن به منظور سازش با اسرائیل به قتل رساند.
نمونه ای از ترس این دولتها قرار داد صلح کمپ دیوید است که میان انور سادات رییس جمهور مصر و مناخین بگین نخست وزیر اسرائیل در حضور جیمی کارتر رییس جمهور وقت آمریکا به امضاء رسید و در توجیه این اقدامش اظهار داشت ما اسرائیل را متوقف کردیم اما نمیتوانیم در مقابل آمریکا ایستاده گی کنیم. از آن دوران تا امروز با میانجی گری و تلاشهای آمریکا اسرائیل توانسته با کشورهای زیادی از اعراب و مسلمان روابط عادی را برقرار سازد.
مقاومت در داخل فلسطین:
از زمان آغاز اشغال فلسطین، فلسطینیان گاها با کمک های کشورهای همسایه و گاها تنها در مقابل اسرائیل مقاومت کرده اند. اولین جنبش رسمی فلسطین الفتح بود که در سال ۱۹۶۷ با ریاست یاسر عرفات ظهور کرد و به عنوان نماینده قانونی مردم فلسطین در مجامع بین المللی شناخته شد و جنبشی است که وجود اسرائیل را به عنوان یک امر واقع پذیرفته است. حزب الله نیز از گروههای فعال در قضایای فلسطین میباشد. درسال ۱۹۸۷حماس با صدور اعلامیه ای موجودیت خود را اعلان کرد. حماس که یک جنبش مربوط به اخوان المسلمین میباشد نقش محوری در تحولات فلسطین داشته است و مهمترین گروههای فلسطینی به نحوی نشأت گرفته از این جنبش هستند اما از مهمترین تحولات در قضیه فلسطین انتفاضه (قیام) میباشد. انتفاضه حرکتی است که از سال ۱۹۸۷ آغاز شده و مردم با تکیه بر باورهای خود به میدان آمده اند. گرایش رژیم های عرب برای صلح با اسرائیل، مشکلات گروههای مختلف مقاومت فلسطینی ازجمله علل مهم آغاز انتفاضه بوده است. از خصایص عمده انتفاضه فلسطین (مردم)و(اسلام) بوده است. هراندازه سرکوب اسرائیل بیشتر شده و شدت گرفته، واکنش فلسطینیان قوی تر بوده است. واقعیت این در طول ۷۰ سال گذشته مقاومت فلسطین بینظیر بوده است و ما باور داریم که این مبارزه ادامه خواهد داشت و قویتر خواهد شد. ملت های مسلمان نیاز است تا بیدار شوند چرا که قضیه فلسطین نه به عنوان یک قضیه منطقهای بلکه یک قضیه هویتی برای تمام مسلمانان جهان میباشد.
منابع: بنیاد گرایی صهیونیستی یهود-گیدیون آران
فلسطین صلح نژادپرستی-جیمی کارتر
انتفاضه،حماسه مقاومت فلسطین-جمیله کدیور
سیری درتاریخ فلسطین-علی سپهری اردکانی
مساله فلسطین برسردوراهی-راشد الغنوشی
گردآورنده:آرزو “سعیدی”