چالش ها و فرصت های فرا راه جوانان در عرصه فعالیت های دعوی

﷽

جوانی به آن مرحله ای از زندگی انسان اطلاق می گردد؛ که اوج انرژی، شور، اشتیاق، خلاقیت، ابتکار و پر از امید و آرزو های رو به پیش یا روبه آینده می باشد. در اکثر تحولات عظیمی اجتماعی، سیاسی، فکری و انواع تحولات مختلف در جوامع جوانان نقش پررنگ و مهمی را داشته اند. همین گونه در عرصه دعوت و اصلاح جامعه نیز می توانند نقش مؤثر ایفا نمایند.

با این همه بازهم پرسش مطرح می گردد؛ که چرا با وجود ظرفیت عظیم جوانان مشارکت آنها در امر دعوی کمرنگ است؟

زیرا جوانان و به ویژه قشر اناث در روزگار ما با چالش های مختلف فکری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی روبرو هستند؛ ولی خوشبختانه در کنار این چالش ها فرصت های خیلی خوبی نیز فرا راه جوانان ما قرار دارد که اگر درست شناخته، معرفی و مدیریت شوند می تواند به رشد حرکت های فکری  و در نهایت به اصلاح اجتماعی منجر گردد.

درین مقاله نیز کوشیده شده است تا در حد توان به بررسی فرصت ها و چالش های که نسل جوان امروزه در جامعه ما با آنها مواجه هستند و راهکار های جهت تقویت نقش جوانان پرداخته شود و امید است که توانسته باشم حداقل حق مطلب را ادا نمایم.

فعالیت های دعوی تنها به ایراد سخنرانی ها، برگزاری محافل دینی و یا نصیحت کردن های فردی و جمعی خلاصه نمی شود؛ بلکه مجموعه فعالیت ها و تلاش های آگاهانه جهت دعوت انسان ها به سوی خیر، نیکی و اصلاح می باشد که در نهایت به ساخت یک جامعه مصلح و بهتر یا به قول بزرگان همان مدینه فاضله منجر شود.که این فعالیت های دعوی می تواند در قالب ها و بخش های مختلف و متفاوتی ارایه گردد؛ از قبیل: فعالیت های تعلیمی و تربیتی، فعالیت های رسانه ای، الکترونیکی و مجازی، فعالیت های فرهنگی و اجتماعی، خدمات عامه و نیز از طریق گفتگو و مکالمات و ارایه الگو های نیک.

زیرا دعوت امروز با گذشته متفاوت تر بوده اگر در گذشته حلقه های درسی و منبرهای مساجد مختص دعوت بود ولی امروزه رسانه ها، فضای مجازی و سایر دریچه های جدید و عصری نیز میتوانند شامل میدان های دعوتی باشند. همان گونه که در بخش های دیگر وسایل عصری و مدرن تر جای وسایل کلاسیک را گرفته است در امر فعالیت های دعوی نیز چنین است.

از جمله مهمترین چالش های که جوانان ما امروزه با آنها مقابل هستند؛ به موارد ذیل میپردازیم:

چالش های فردی: همانند عدم تربیت سالم و درست، عدم حمایت و همکاری خانواده ها، نبود اخلاص و حضور قلبی و سایر موارد این چنینی یکی از موانع مهم جوانان در امر فعالیت های دعوی می باشد.

ضعف اگاهی و تربیتی: بسا اوقات جوانی که انگیزه خدمت دارد اما دانش آگاهی بصیرت و تربیت لازم را ندارند؛ این خود نیز میتواند یک چالش بزرگ محسوب گردد.

کمبود ثبات و صبر: فعالیت های دعوتی یک مسیر طولانی، تدریجی و پر از مشقت می باشد که نیاز به صبر، حوصله مندی و ثابت قدمی دارد و این امر با طبیعت کسانی که خواهان نتیجه فوری هستند و زود دلسرد می گردند همخوانی نمی داشته باشد. و این خود یک نوع چالش محسوب می گردد.

ضعف مهارت های ارتباطی: دعوت تنها به جمع آوری معلومات و بالابردن آگاهی نیست بلکه نیاز است تا این پیام به دیگران نیز منتقل گردد که لازمه این امر برقراری ارتباط است ولی متأسفانه کسانی که در فن بیان، گفتگو و تعامل شان ضعف دارند خود میتواند اثر دعوت را کاهش دهد.

چالش های فرهنگی: گسترش شبهات فکری و اعتقادی، جنگ فکری، الگو های وارداتی غربی و بیگانه، روحیه منفعت طلبی و سایر همچین موارد نیز میتواند که از بزرگترین چالش های فرا راه امر دعوتی باشند.

چالش ها اجتماعی: فشار های محیط خانواده و جامعه،اختلاف و تعصبات، نزاع های گروهی مختلف نیز میتوانند مانع فعالیت های دعوی مثمر و مؤثر گردند.

چالش های دیجتالی و الکترونی: فضای مجازی به همان اندازه که میتواند فرصت ها را مهیا سازد همان اندازه حتی بیشتر هم میتواند به عنوان مانع در امر فعالیت های دعوی واقع شود از قبیل: شبکه های اجتماعی، اتلاف وقت، پراکندگی ذهن، ارایه محتواهای سطحی و بیهوده، نبود سواد رسانه ای و غیره.

و حالاهم می پردازیم به فرصت ها و امتیازات موجوده که می تواند فعالیت جوانان را در عرصه دعوی رشد و ترقی بخشیده و باعث کسب نتیجه مطلوب گردد.

ظرفیت های جوان: قشر جوان خود منبع عظیمی از انرژی، پویایی، خلاقیت، نوآوری و سایر استعداد های نهفته هستند که نیاز به کشف، مسیردهی و رشد و ترقی دارند؛ نیروی عظیمی که اگر در مسیر درست استفاده و سوق داده شوند میتوانند تحول آفرین باشند.

فرصت های رسانه ای و فناوری: رسانه ها و تکنالوژی نوین توانسته اند محدوده جغرافیای را کاهش داده و دعوت را از مرز ها به آسانی و در کمترین زمان عبور دهند. امروزه یک جوان می تواند با فعالیت دعوی در شبکه های اجتماعی از طریق تولید محتوای مفید و اسلامی، آموزش موضوعات مورد ضرورت و نوشتن همزمان بر هزاران نفر اثر بگذارد بدون اینکه حتی از مکان خود سفر نماید.

فرصت های اجتماعی و تمدنی: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز به تربیت، اصلاح و سمت و سو دهی درست دارد از سوی دیگر نسل جدید با ذهن کنکجاو و جستجوگر و عطش معنوی موجود میان شان خود عرصه را برای فعالیت های دعوی کسانی که آگاهی درست درین عرصه دارد فراهم ساخته است به شرط آنکه به شکل درست و بجا و دقیق استفاده شود.

فرصت های جمعی: از طریق تشکیل اتحادیه ها،حلقات تربیتی، ارایه خدمات اجتماعی مشترک، برگزاری برنامه های فرهنگی مختلف نیز میتوان ظرفیت های بزرگ و امکانات لازم را برای فعالیت های دعوی میسر و فراهم نمود.

در ضمن موارد یاد شده در فوق جوانان مخصوصا آنهایی که در امر فعالیت های دعوی هستند یا میخواهند باشند باید در کنار تربیت و تزکیه نفس و علوم دینی مهارت های چون: فن بیان و ارتباط مؤثر، مدیریت، کار گروهی و تیمی، سواد رسانه ای، مهارت حل اختلاف و تعارضات، تفکرنقادانه و شیوه درست نقد و انتقاد را هم بیاموزند. تا بتوانند درین عرصه مهم که نتیجه آن هم شامل دنیا و آخرت فرد می گردد مفید و مؤثر واقع گردد.

یک جوان دعوتگر باید از هر لحاظ آگاه، تربیت یافته، واقع بین و بابصیرت بوده و ویژگی های داشته باشد که وی را نسبت به افراد عادی جامعه متمایز میسازد زیرا وی منحیث الگو و نمونه برای سایرین میباشد و اگر این الگو خود دارای ضعف باشد نمیتواند برای فعالیت دعوی نیز آنگونه که لازم است مثمر و مؤثر واقع گردد.

نویسنده: ملیتا نجمی