خانه های ما در ماه رمضان؛ برنامه پیشنهادی برای خانواده

خواهر مسلمان که دوست دارد و می خواهد که او و خانواده اش در ماه رمضان در بهترین شرایط باشند، با تدارک خوب و استقبال از ماه رمضان با روزه گرفتن و خواندن قرآن در ماه شعبان آغاز کند تا فرزندان به آن عادت کنند.

از آنجایی که ماه رمضان ارزشمند است و ثواب آن مضاعف است، این امر ایجاب می کند که طرح و برنامه ای را با توافق همه خانواده تدوین کنیم و در عین حال مراقب باشیم:

۱- روی کیفیت و کمیت تمرکز کنید نه فقط کمیت.

۲- هدف فقط برای ماه رمضان نباشد، بلکه بعد از ماه رمضان تا حد امکان ادامه یابد.

۳- تهیه برنامه با در نظر گرفتن همه با توجه به سن شان.

۴- هر کاری که اعضای خانواده می خواهند که در ماه رمضان انجام دهند را ثبت کنید.

۵- از آنجایی که رمضان ماه آموزش و تربیت میباشد، برخی از صفاتی را که میخواهید خود و فرزندان تان از آن رهایی یابید را یادداشت کرده و از آن دوری کنید و برخی صفات خوبی که دوست دارید را جایگزین آن کنید.

طرح

۱- قرآن (قرائت، تدبر، حفظ و مرور) هر کدام باید با توجه به سن افراد انجام شود. بهتر است هر خانواده یک جلسه (سفره قرآن) داشته باشد و هر روز حداقل نیم ساعت پس از نماز عصر، برای خواندن قرآن و اذکار شام اختصاص دهد.

۲- نماز خواندن با خضوع و به وقت همچنان پیگیری آن، اقامه نمازهای سنت، ضحی، تهجد… در حد امکان، هر کدام به اندازه سن خود.

خواهر عزیزم، سعی کن خانواده یا تو و شوهرت در طاعتی مثل خواندن قرآن با هم و اقامه نماز تهجد شرکت کنی، زیرا این موارد باعث تقویت پیوندهای خانوادگی و افزایش محبت و عشق می شود.

قال رسول الله- صلى الله عليه وسلم- : “إذا أيقظ الرجل أهله من الليل فصلَّيا- أو صلى- ركعتَين كُتبا في الذاكرين والذاكرات”

رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: «اگر مردی خانواده خود را شب بیدار کند و دو رکعت نماز بخوانند یا بخواند، در زمره یاد کنندگان خدا اعم از زن و مرد ثبت می شود».

۳- خواندن نماز تراویح قَدْرَ الإمكان در محل معینی از خانه حتی برای کودکان.

۴- در هنگام کار خانه همیشه زبان خود را با ذکر مرطوب نگه دارید و یک وِرْد از اذکار تهیه کنید (تسبیح، استغفار، طلب بهشت ، پناه بردن از جهنم، لا اله الا الله…).

۵- دعا در هنگام روزه و در هنگام افطار، و در تهجد، با رعایت آداب دعا تا حد امکان، و فراموش نکنیم که برای برادران که در بند هستند و خانواده هایشان و برادران مجاهدمان از زن و مرد در سرزمین رباط و در همه جا دعا کنیم.

۶- افطار روزه دار با هر چه که باشد، هر چند صرف خرما یا نوشیدن آب باشد، به همسایگان و اقوام هم می توان خرما داد.

۷- خالص کردن نیت در افطار دادن به روزه‌داران، تا حد امکان بدون اسراف در زمان و هزینه، بسیار مهم است. این عمل نه تنها موجب تقویت روابط خانوادگی می‌شود، بلکه ارتباط با دیگران را نیز تقویت می‌کند. با این کار، احساس همدلی و محبت در جامعه افزایش می‌یابد.

۸- برآوردن حاجات مسلمانان اعم از همسایه و اقوام و دیگران بهتر از خلوت یک ماهه در مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است، پس از وقفه ماهانه در این موضوع بهره ببرید.

۹- حفظ پیوندهای فامیلی، نیکی نسبت به والدین و احسان با همسایگان و خویشاوندان اعم از دیدار و زنگ زدن و دعوت اقوام و همسایگان به افطاری دسته جمعی.

۱۰- صدقه: سخاوتمند باشید. خواهر عزیزم از نظر عاطفی نسبت به شوهر و فرزندان و خانواده و خویشاوندان و خواهرانت، و از نظر اخلاقی با کمک به رفع نیازهای اطرافیان، سخاوتمند باش. با نصیحت و به بهترین نحو و در مواقعی که نیاز است بخیل نباشید، سخاوتمند در مال و در انفاق، پس (اللهم أعطِ منفقًا خلفًا)٫چه خوب است که در هر خانه ای یک صندوق صدقه برای همه خانواده باشد و برادرانمان در فلسطین و لبنان را فراموش نکنیم و اطرافیانمان را به این کار تشویق کنیم، زکات پول را نیز می توان در ماه رمضان داد تا هفتاد صدقه واجب به حساب آید و همچنین لباس و کفش و کیف اضافی را ببخشید و صدقه دهید.

۱۱- کم کردن از (متاع) مال زیاد در این ماه: واقعاً ماه انبساط است و روزی مؤمن در آن زیاد می شود، ولی در این (متاع) اموال زیاده روی نکنیم، هر که زیاد بخورد، زیاد بنوشد و زیاد بخوابد، ضرر زیادی خواهد داشت… زیرا این چند روز است، بیایید خوردن، آشامیدن، خوابیدن، صحبت کردن و نگاه کردن به چیزهایی که سودمند نیستند را کاهش دهیم، زیرا هر لحظه ارزش خود را دارد رسول الله- صلى الله عليه وسلم-فرمود: “خاب وخسر من أدرك رمضان ولم يغفر له” «کسی که ماه رمضان را شاهد باشد و آمرزیده نشود، شکست می خورد و ضرر می کند».

۱۲- الهام گرفتن از معانی بزرگ رحمت، مغفرت و صبر در این ماه و تلاش برای دستیابی به آن در خود و اطرافیانمان که روزه بزرگترین کمک کننده به ما در تقوا است، همان گونه که الله- عز وجل-میفرمایید: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴾ (البقرة-۱۸۳) این تنها در صورتی محقق می شود که روزه صحیح باشد.

۱۳- و باید جوارح مان نیز از قبیل چشم و گوش و زبان و همه اعضاء روزه بگیریم، حواسمان به تلویزیون باشد و قبل از ماه رمضان با فرزندانمان توافق کنیم که چه چیزی را می‌توانند ببینند، تا این که خوب روزه بگیرند و درس بخوانند و تا دیر وقت بیدار نمانند، همان گونه که رسول خدا فرمودند:”إن الصوم أمانةٌ فليحفظ أحدكم أمانته”.

۱۴- روزه مبارزه با نفس است، پس هر لحظه آماده مجاهدت و فداکاری باشید و دنبال کسب رضای خدا باشید، و هر که در پی آرامش باشد آسایش را رها می کند، پس خداپرست باش، دغدغه تو آخرت است تا تو و خانواده ات به بهشتی به وسعت آسمانها و زمین برسی ﴿وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ﴾ (الطور-۲۱).

چند توصیه برای خانواده و فرزندان

۱- زود بخوابید و تا دیر وقت بیدار نمانید، تا فرزندان برای سحری بیدار شوند. سحری نعمت است و فرشتگان برای کسانی که سحری میخورند دعا می کنند، و تأخیر در آن روزه انسان را تقویت می کند و سبب می‌شود که نماز فجر را به موقع می بخواند.

۲- شرکت در امور طاعت مانند خواندن قرآن و نماز تهجد به تقویت روابط خانوادگی کمک می‌کند. در این راستا، محققی در یک مجله مصری آمار کمیته مشکلات زناشویی در ماه رمضان را بررسی کرد و دریافت که این مشکلات در ماه رمضان نسبت به سایر اوقات ۲.۷ درصد کمتر بوده است. این امر نشان می‌دهد که علل مشکلات بیشتر مربوط به قبل از ماه رمضان بوده و جو معنوی این ماه می‌تواند به بهبود روابط کمک کند.

۳- مجالس روزانه یا هفتگی و ملاقات برای نماز تراویح نیز از مواردی است که باعث تحکیم پیوندهای خانوادگی می شود.

۴- همچنین خانواده برای سحری و افطار جمع شوند و برای یکدیگر دعا کنند.

۵- فرزندان با مادر در تهیه سفره افطار شرکت کنند.

۶- غذای سالم و بدون اسراف انتخاب کردن.

۷- برای کارهایی که در ماه رمضان فرزندان ما انجام داده اند، اعم از روزه، تلاوت قرآن، رفتار نیک و رفتار بدی که از آنها خلاص شده اند، به آنها پاداش بدهید.

۸- مطالعه دروس فرزندانتان را منظم کنید، مثلاً قسمت آسان را قبل از غروب آفتاب و بقیه را بعد از نماز تراویح یا بعد از نماز فجر انجام دهید.

۹- و همیشه این دعاء را تکرار کنید.. ﴿رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا﴾ (الفرقان: ۷۴).. ﴿رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴾ (البقرة: الآية ۱۲۷).

نویسنده: سمیه مصطفی مشهور

ترجمه: صابره رضائی