آیا روزه عاشورا کفاره گناهان است؟

داکتر یوسف قرضاوی

سؤال – آیا اینکه می گویند روزه گرفتن در روز عاشورا کفاره گناهان يك سال است، صحیح است؟ و آیا گناهان کبیره مشمول چنین بخشودگی خواهد شد ؟

جواب: درباره روزه گرفتن روز عاشورا احادیث زیادی وارد شده است؛ از جمله، مسلم و دیگران از ابوقتادہ روایت می کنند که پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) می فرماید:
صوم يوم عرفة يكفر سنتين: ماضية و مستقبلة و صوم يوم عاشوراء يكفر سنة ماضية )
(روزه گرفتن در روز عرفه گناهان دو سال ، يك سال گذشته و يك سال آینده را محو می کند و روزه عاشورا گناهان يك سال گذشته را محو می کند .)
حکمت خداوند سبحان بر این جاری است که بنی آدم دارای خطاها و اشتباهات باشند و به اقتضای رحمت ذات متعال مکفرات و محوکننده های مختلفی را برای انسان فراهم ساخته است است که آثار جرم و گناهان او را محو کند؛ از جمله نمازها، خیرات، حج، عمره و سایر حسنات که:
( ان الحسنات يذهبن السيئات)
(اعمال نيك بدیها را از بین می برند .)
پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) می فرماید: ( و اتبع السيئة الحسنة تمحها )
(به دنبال گناه و کار بد، کار نیکی انجام بدهید تا آن کار بد را محو و نابود سازد .)

روزه گرفتن بهترین مکفرات و محوکنندگان گناهان است، به دلیل اینکه روزه موجب ترك شهوات و لذایذ و مجاهدت با نفس و بستن راهها و مجاری شیطان است که همچون مجاری خون در بدن انسان جریان دارد.
بنده بر پروردگارش چنین حقی را ندارد که زیاده طلبی کند و در مقابل يك روز روزه گرفتن از او بخواهد که گناهان يك سال و یا دو سال او را محو کند و ببخشاید؛ زیرا فضل و بخشش خداوند بیکران و ذات متعال او سرشار از مغفرت و رحمت است، چنانکه می فرماید:
(عذابي أصيب به من أشاء و رحمتی وسعت كل شيء )
(هرکسی را بخواهم عذاب خواهم داد ولی رحمتم شامل هر چیز و هرکسی است .)

حدیث مذکور تکفیر گناهان را بصورت مطلق بیان داشته و آن را به گناهان صغيره مقید ننموده است.

گروهی از علمای اسلامی آن را به گناهان صغيره مقید نموده اند و حدیث ابوهریره در صحیح مسلم مؤید این قول عالمان است:
(الصلوات الخمس والجمعة إلى الجمعة و رمضان الى رمضان ، مكفرات ما بينهن إذا اجتنب الكبائر )
( ادای نمازهای پنجگانه، جمعه تا جمعه آینده و رمضان تا رمضان آینده مادام که شخص مرتکب گناهان کبیره نشده باشد، کفاره گناهان مابین آنها خواهد بود .)
وقتی که در تکفیر این اعمال و حسنات بزرگ، اجتناب از گناهان کبیره شرط شده است پس به طریق اولی این شرط در روزه عاشورا ملحوظ می گردد.
نَوَوی می گوید: ( اگر بنده‌ای گناهان صغیره نداشته باشد، گناهان کبیره اش محو می شود، و اگر گناهان کبیره هم نداشته باشد ، مقام و درجات او در قیامت افزون خواهد شد. )

-تابش