اهمیت خواندن و مطالعه
کارشناسان علوم تربیتی بر این باورند و بارها اعلام کردهاند که مطالعه باعث افزایش علم و آگاهی فرزندان، گنجینه لغات و توسعه دایره واژگان شده و زمینه ساز تفکر و خلاقیت به شمار میرود. مطالعه آموزنده است و راه و رسم بهتر زیستن را به انسان میآموزد. ارزشها را برمیشمارد و از ضد ارزشها برحذر میدارد.
| هرکه در او جوهر دانایی است | بر همه کارش توانایی است |
کودکان و نوجوانان از طریق مطالعه با سرزمینها، زمانهای مختلف، علوم و هنرهای گوناگون آشنا شده و قوّه تخیل آنان فعال میشود. بهرهگیری از تخیل ضرورت اساسی خلاقیت است. امروزه مطالعه را ابزاری برای آموزش غیرمستقیم راه و رسم زندگی میدانند که باعث آشنایی کودکان و نوجوانان با مسائل روز جامعه خواهد شد. عشق به مطالعه دروازهی دنیای یادگیری، فرهنگ و اندیشه را به روی نوجوانان میگشاید. بیجهت نیست که یکی از دانشآموزان کتابخوان میگوید: «اجازه، ما از وقتی کتاب میخوانیم انشایمان بهتر شده و دیکتهمان هم بهتر شده است و بهتر حرف میزنیم.»
شعار روز جهانی کتاب کودک این بود: «کتابها یادآورند!»
مطالعهكردن، يعني بهتر و بيشتر دانستن، و بهتردانستن يعني بهتر سخنگفتن، بهتر انديشيدن و بهتر عملكردن، و چه كسي يافت ميشود كه از اين خصوصيات بينياز باشد!
مطالعه بحرانها را مدیریت و حل میکند و از فاجعهها پیشگیری میکند. از شاخصهای مهم توسعهیافتگی هر جامعه سرانه مطالعه، میزان تولید و مصرف اطلاعات و کالاهای فرهنگی در آن جامعه است. آری، مطالعه سبب تغذیه فکری، روحی، روانی، دینی، فرهنگی و اجتماعی یک جامعه خواهد شد. در اهميت نقش كتاب در تكامل جوامع انساني، همين بس كه تمام اديان آسماني و بزرگان تاريخ بشري از طريق كتاب جاودانه ماندهاند.
مطالعه انسان را از اسارت و بردگی باورهای غلط رهایی میبخشد، به انسانها آزادی فکر و شعور و اندیشه میدهد و رمز و راز زندگی شرافتمندانه را میآموزد. مطالعه صور حیات است و شور بیداری میآفریند. انسان اهل مطالعه به جایگاه و منزلت انسانی خود پی برده و حصار تاریک جهل و نادانی را میشکند.
باید بدانی کسانی که اهل مطالعه هستند کمتر افسرده میشوند، کمتر احساس روزمرگی، سردرگمی و بیهدفی میکنند، آرامش روانی بیشتری دارند، زندگی شادتر و هدفمندتری دارند، به چنان رشد عقلانیای میرسند که راههای زندگی مادی و معنوی را بهتر احساس میکنند. دنیای درون را رام و آرام کرده و در مواجهه با دنیای بیرون از خود، منطقیتر و عقلانی ترند.
کسی که اوقات آزاد و استراحتش را به مطالعه بپردازد در حقیقت فرصت هر گونه گناه، بیهوده گویی، غیبت، سخن چینی و بطالت را از خود میگیرد و از عذاب روحی ناشی از گناهان نجات پیدا میکند و در نتیجه از سلامت و بهداشت روان بیشتری برخوردار میشود.
بیاد داشته باش اگر نفس خود را به امور درست و سعادت آور و کسب علم مشغول نکنی، نفست تو را به امور باطل و بیهوده و عذاب آور و جهل و معصیت مشغول خواهد کرد. شخص کتابخوانی میگفت: من در موقع مطالعه از فکر گناه نجات مییابم به همین خاطر این حداقل فایده را از دست نمیدهم.
| هرکه با دونان نشیند، همچو دونان دون شود | با خردمندان باش تا که عقلت افزون شود |
آری! انسان در سایه مطالعه و تفکر از شرّ و آفت مجالس لغو و بیهوده و مسخره و همنشینی با آدمهای خلافکار و بدکار و بیکاره که خوی بدشان سرایت میکند، دور میماند.
پزشکان میگویند: «افراد اهل مطالعه کمتر دچار فراموشی و آلزایمر و حواسپرتی میشوند».
قباد کاکاخانی