به مناسبت روز معلم !
«إِنَّ اللهَ وَمَلَائِكَتَهُ حَتَّى النَّمْلَةَ فِي جُحْرِهَا، وَحَتَّى الْحُوتَ فِي الْبَحْرِ لَيُصَلُّونَ عَلَى مُعَلِّمِ النَّاسِ الْخَيْرَ»
«پروردگار و ملائکهاش و حتی مورچه در لانهاش و ماهی در دریا برای کسی که به مردم خیر را میآموزد درود و دعا میکند».
آموزش و معلم بودن کاری پر ارج، و از جملة برترین و شریفترین وظایف است، قرآن پاک در آغاز نزول خویش با کلمة {اقْرَأْ} همراه میشود و اولین پرتوهای هدایت بخش این کتاب با بیان {عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ} [العلق: ۵] بر بشر میتابد تا به این ترتیب جایگاه والای علم و آموزشدادن روشن شود. پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم نیز به عنوان اولین معلم در اسلام به تربیت و آموزش بهترین شاگردان یعنی صحابه رضیاللهعنهم پرداختند و بهترین الگو را در این مسیر از خویشتن به جا گذاشتند.
مهمترین ویژگی و صفتی که یک معلم باید به آن آراسته باشد اخلاص در عمل و نیت نیک است همانگونه که رسول اللهصلیاللهعلیهوسلم میفرمایند: « إنما الأعمال بالنيات » به این اساس کیمیای عمل در وظیفة معلمی این است که فرد با انگیزة آموزش خیر به مردم کار خویش را انجام دهد، و در قدم دوم بداند که وظیفة او تنها تدریس مادة مشخص شده نیست بلکه وی اصول و قواعد زندگی را باید شاگردان خویش بیاموزد.
بعد از خانواده و پدر و مادر، معلم اولین کسی است بر ساختار شخصیت یک انسان تأثیر گذار است و در بسا اوقات میتواند کاستیهای تربیتی خانواده را جبران نماید، فرهنگهای ناشایست را تغییر دهد و حتی فرهنگ سازی کند. ما در جامعة خود مشکلات زیادی داریم که به شدت از آن رنج میبریم، که اگر در جهت تغییر این اوضاع قصدی رود هرگز نمیتوان نقش بارز معلمان را نادیده گرفت. یک معلم ورزیده برای ادای مسؤولیت خویش باید صبر و امانت داری و خیر خواهی و مراعات زیر دستانش را در خود پرورش دهد تا انشاء الله در دنیا و آخرت از بهرههای این وظیفة شریف مسفید گردد.
در این روزها از مقام معلم در کشور تقدیر میشود و روزی را به نام روز معلم نام نهادهاند – هر چند جایگاه معلم آنقدر والا است و مسؤولیتش آنقدر خطیر که باید در تمام طول سال محراق توجه باشد- ما نیز این روز را بهانه ساختیم تا باری دیگر از تلاشهای شبانه روزی تمامی آموزگاران این مرز و بوم سپاس گذاری نماییم، کسانی که چشم امید آیندهای بهتر برای این ملت به شیوة آموزش ایشان دوخته شده است و از الله متعال برای همةشان اخلاص در عمل و پاداش بیحساب خواهانیم، معلمان گرانقدر باید بدانند که ایشان بخشی جدا ناپذیر از زندگی همة شاگردانشان هستند و همیشه خاطرات افراد مملو خواهد بود از یاد آنان، در زندگی همة انسانها از بین هزاران انسانی که در طول زندگی با آنان برخورد دارند چهره و رفتار معلمان است که هم چنان روشن و ثابت باقی میماند و هراز چند گاهی فرد با شوق و علاقه آن خاطرات را به مرور مینشیند. پس به یاد داشته باشید که وظیفة معلمی شغلی جاودانه است، و چه زیبا است که این جاودانگی با نیکی و خوبی ثبت شود و با آموزش و تعلیم فضیلتها شامل کسانی شوید که به ایشان چنین وعده داده شده است:
«مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَمِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَجْرِهِمْ شَيْءٌ» (به روایت مسلم).
«کسی که کار نیکی را بنیانگذاری کرد پاداش آن را میگیرد و پاداش عمل همة کسانی که به آن عمل نمودند، بدون اینکه از پاداششان چیزی کم شود».