عرفه روز نیایش با پرودگار عظیم
فضایل واحکام دهه ذی الحجه
خداوند (ج)راسپاس گزاریم که برای ما طول عمر ارزانی داشت تا این ماه فرخنده وایام مبارک دهه ذی الحجه را دریابیم ایامی که بازار تجارت معنویت وعمل صالح بالاتر از درک بندگان گرم می شود وابر رحمت چروردگار برسر جویندگان معنویت وتشنه گان فضیلت بی دریغانه می بارد ایامی که ملیون ها مسلمان سیا ه وسفید عرب وعجم از شرق وغرب دنیا در سر زمین با صفای مکه با قلب های لبریز از وشوق واخلاص کنار هم جمع می شود تا با قلبی که از ایمان می جوشد وبا چشمی که از شوق وصال اشک محبت می ریزد خود را به جای ابراهیم خلیل واسماعیل ذبیح ومحمد امین که درود خدا برتمامی شان باد قراردهند ودر اوج تواضع وبندگی پروانه وار به دور خانه محبوب بگردند وشعایر حج شان را با شوق واخلاص انجام دهند .
فضیلت عمل صالح در این ماه
با نوشدن ماه ذوالحجه تجلیات رحمت بی شمار الله (ج) تمام آفاق را پر می کند وهر کسی به قدر شایسته گی که از خود نشان دهد وتوفیقی که نصیبش شود از آن مستفید می شود پیامبر اسلام (ص) مژده بسیار بزرگی را برای امت شان می دهند که براستی تشنه گان معنویت از آن به وجد می آیند چنانچه ابن عباس (رض) از آن حضرت روایت می کند که فرمودند : هیچ ایامی در سال نیست که عمل صالح این ده روز ذوالحجه محبوب تر با شد” صحابه پرسیدند جهاد در راه خداوند دردیگر روزهای سال چگونه ؟” آیا آن هم به ارزش اعمال صالح این ایام نمی رسد فرمودند : نخیر ، مگر مجاهدی که با جان ومال در راه خدا بیرون شود با هیچ یک بر نگردد ” بخاری “
فضیلت این ایام از آیات قرآن نیز دانسته می شود چنانچه الله (ج) در آغاز سوره الفجر می فرماید ” والفجر ولیال عشر ” ” به سپیده دم صبگا هان وبه شب های ده گانه سوگند ” که اگثریت علما گفته اند از ده روز ده روزاول ذی الحجه است
از همین رو با فرا رسیدن این دهه مبارک سلف ما در انجام عمل صالح جدی می شدند چنانچه در مسند دارمی آمده است حضرت سعید ابن جبیر (رح) وقتی که دهه ذی الحجه داخل می شد تا جای در عبادت تلاش می کرد که توانش پایان می رسید
آداب واحکام قربانی
هر کسی امور زیر را در مورد قربانی رعایت کند از ثواب کامل بر خور دارمی شود
۱ تنها به خاطر رضای الله وکسب ثواب باشد (سوره حج آیه ۳۷) (هرگز نه گوشت های آنان ونه خون های شان به خدا نمی رسد ولی ” این اخلاص نیت ” وتقوای شما است که به او می رسد ” ونزدش با ارزش است “
۲ گاو قربانی اقلا باید دوساله وشتر پنج ساله وگوسفند یک ساله باشد البته شش ماهه از نوع میشینه که از یک ساله در رشدش فرق نشود هم صحیح است
۳ در قربانی گاو وشتر تا هفت نفر هم شریک شده می شوند مشروط به این که مقصد همگی قربانی باشد
۴ اگر کسی هشتاد وپنج گرام طلا ( که یک نصاب شرعی است ) ویا به ارزش آن پول نقد ویا دکان یا زمین واجناس تجارتی داشته با شد قربانی بروی واجب است وبهتر است اگر چهل مثقال نقره ویا معادل آن را درد نیز به قربانی اقدام کند البته بر کودک اگر چه ثروت زیاد هم داشته باشد قربانی واجب نیست
۵ سرمایه دار قرض دار اگر با قیمانده از مقدار قرضش به یک نصاب شرعی می شد بروی واجب است واگر قرضش همه ی سرمایه اورا در بر می گرفت ویا چیز کمی براومی ماند بر وی واجب نیست
۶ حیوان قربانی باید از عیوبی “مانند” کوری ، کری ، گنگی ، لاغری زیاد راه رفته نمواند و…..” سالم باشد
۷ نباید بریدگی گوش ویا دمش به یک سوم برسد ونیز تمام شاخش نباید شکسته باشد ،اما حیوان بی شاخ یا شاخداری که نصف شاخش بیشتر شکسته نباشد ویا مقدار اندکی از گوش وی بریده اشکالی ندارد
۸ حیوان قربانی هرچه چاق تر وسالم تر باشد ثوابش بیشتر است
۹ آغاز وقت قربانی بعد از نماز عید است تا قبل از غروب روز سوم عید ،وقت قربانی دوام دارد ، اگرچه روز اول بهتر است وشب نیز با مقداری کراهت جواز دارد
۱۰ اگر قبل از نماز عید ، قربانی شود قربانی محسوب نشده وذبیحی است به خاطد گوشت خواری مگر در دشت وبیابان که در آنجا عید نیست وطلوع صبح کافی است
۱۱ قربانی از عوض کسی که قبلا فوت کرده هم صحیح است
۱۲ کسی که بروی قربانی واجب است وتا قبل از غروب روز سوم قربانی نمی کند باید به جای قربانی پول آن را بعدا به فقرا صدقه کند
۱۳ گوشت قربانی را می توان سه حصه کرد : بخشی را برای خود بخشی را به طور تحفه یا در مهمانی با دوستان وبخشی را به فقراء صدقه نمود البته هرچه به فقرا بیشتر بدهد ثوابش بیشتر است وحتی می تواند گوسفند رابه یک خانواده فقیر بدهد تا به وکالت از وی آن را ذبح کنند وگوشتش را بای خود صرف نماید
۱۴ کندن پشم قربانی اشکالی ندارد واگر پوست کرد باید پوستش ویا قیمتش را اگر فرخت برای کسی بدهد که فقیر باشد
۱۵ بهتر است هر کسی خودش قربانی اش را ذبح کند ” اکر مهارت دارد ” زنان نیز می توانند خودشان قربانی را ذبح کنند والبته اگر قصاب آ نرا ذبح می کرد نباید از گوشت یا پوست حیوان اجرت .ی داده شود به همین گونه دادن پوست قربانی به امام مسجد هم به جای معاش وی درست نیست واگر از فقیر بود وشرط نشده بود که به وی بدهند درآن صورت اشکالی ندارد
توصیه های مهم در این ایام
۱ در هر نشست وبرخاست ودر هر حالت وهر کاری به یاد الله باشید وهمواره زبان تان به تسبیح وتهلیل واستغفار وتکبیر ودعا ونیایش پروردگار تر وتازه با شد
۲ روزه های نفلی در این دهه هم باعث تزکیه نفس وطهارت قلب می شود وهم پاداش فراوان دارد به ویزه روز عرفه که پیامبر اسلام در فضیلت آن فرمودند: ” توقع دارم که خداوند گناهان یک سال قبل ویک سال بعد روزه دار را ببخشد
۳- عبادت ونماز شب در سحرگاهان را که هنگام جوشش فیض الهی است از یاد نبرید
۴- از آمادگی های بی جا برای عید از اسراف وچشم وهم چشمی بپرهیزید وبه جای آن به یتیمی لباس نوی اهدا کنید
۵ تکبیرات تشریق در عقب نماز های فرض چه در جماعت یا به تنهایی ، که برزن ومرد از صبح عرفه تا عصر روزچهارم عید واجب است را به خاطر داشته باشید
واین است تکبیرات تشریق : ( الله اکبر الله اکبر الله اکبر لا اله الا الله والله اکبر الله اکبر ولله الحمد )
۶ از برکات نماز عید که از شعایر دین است خود را برخوردار سازیم نمازی که چنان با ارزش است که پیامبر اسلام (ص) حتی زنان بی چادر را تشویق می کردند تا با عاریت گرفتن چادری از زنان دیگر در نماز عید اشتراک کنند .
بر گرفته ازکتاب احکام قربانی نوشته :ضیا احمد” فاضلی”