تیشه بیکاری و ریشه جوانان
وقتي از بعضي جادههاي مزدحم و يا چهار راههاي شهر ميگذري، چشمت به جوانان زيادي ميافتد که سر چهارراهها ايستادهاند و با لبهاي داغ بسته وبه دست داشتن بعضي وسايل کارگري چشم براه کارفرمايي هستند که بيايد وآنها را به عنوان کارگر ببرد. در ميان اين جوانان، مردان سالخورده و نوجوانان کم سن و سال هم گاهي ديده ميشوند.
گاهي توقف موترهاي کارفرمايان در برابر اين کارگران را مشاهده ميکني که ميکوشند قويترين و جوانترينها را انتخاب کنند. جوانان را ميبيني که به اين موترها هجوم ميآورند و هرکدام ميخواهند که کارفرما او را انتخاب بکند بعد از انتخاب يک يا چند تن ازکارگران، کارگران ديگر با نااميدي برميگردند و باز هم منتظر ميمانند. گاهي روزها ميگذرد و آنها کاري پيدا نميکنند و اين حکايت جوانان کارگر است که حکايت کهنه است، اما مشکل حادتري که امروز دامنگير جامعه ما شده بيکاري جوانان تحصيل کرده ميباشد؛ چنانچه دغدغه اساسي فارغ التحصيلان رشتههاي مختلف، يافتن شغل مناسب ميباشد. امروزه بيکاري براي جوانان به هيولاييتبديل گشته که فکر، توان و انگيزهشان را زايل نمودهاست.
الله سبحانه وتعالي در آيه ۵سوره نساء ميفرمايد:« وَلا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمْ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَاماً»ترجمه:( اموال كمخردان را كه در اصل اموال شما است به خود آنان تحويل ندهيد؛ چرا كه خداوند اموال را برايتان قوام زندگي گردانده است.)
پس عدم فقر باعث قوام و استحکام زندگيست و هرانسان نياز دارد به کسب وکاري بپردازد و نفقه خود را تأمين کند و اگر زمينه برايش فراهم نباشد اين قوام باقي نخواهدماند.
بيکاري ميتواند سرچشمه خيلي ازمشکلات باشد ازجمله:
مهاجرت جوانان زاييده همين مشکل بوده، چنانچه درنتيجه همين معضل جوانان زيادي ترک وطن کرده و مهاجر ميشوند و اين مهاجرتها گاه به قيمت جانشان نيز تمام ميشود.
اعتياد نيز از ديگر ثمرههاي عدم اشتغال جوانان ميباشد شمار زيادي از جوانان درنتيجه مهاجرت به کشورهاي همسايه معتاد برگشتهاند که نه تنها خود؛ بلکه خانواده خود را نيز به نابودي کشانده و باعث ازهم پاشيده شدن خانوادهها و بالاخره نسلي از اطفال خياباني را بدنبال دارد و در ادامه اين سلسله، فقر و بيکاري اطفال را به کارکردن مجبور ساخته و در نتيجه اين عامل باعث افت تعليم وتحصيل درجامعه ميگردد.
همچنان اين معضل جوانان را براههاي نامشروع کشانده و باعث ازدياد جرايم گرديدهاست، جرايمي مثل سرقتهاي مسلحانه، اختطاف، تشکيل گروههاي تروريستي همه و همه از ثمرههاي بيکاريست.
براي درمان اين درد، قبل ازطرح هرمسالهاي به اين آيه مبارکه اشاره ميکنيم:
« وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنْ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ»(۹۶/اعراف)
ترجمه:( و اگرمردم شهرها ايمان آورده و به تقوا گراييده بودند، قطعاً برکاتي ازآسمانها و زمين برايشان ميگشوديم.)
ما را چه شده؟ چرا برکات آسمانها و زمين بر ما قطع گرديدهاست؟ باتأمل دراين آيه درميابيم که خداوند متعال شرط فرستادن برکات آسمانها و زمين را، عمل به مقتضيات ايمان، تقوا وپرهيزگاري از خدا اعلان نمودهاست. اگردقيق شويم ميبينيم که دقيقاً درهمين نکته ما کوتاهيهاي زيادي داريم. تطبيق برنامه اسلام رفاه و عدالت اجتماعي را به دنبال دارد و اگر ما به تعاليم ارزشمند عمل ميکرديم، قطعاً با اين مشکل مواجه نميشديم.
رفع اين مشکل همچنان به آوردن صلح و ثبات نيز وابسته ميباشد، چنانچه امنيت دريک کشور وابسته به اقتصاد است؛ اقتصاد نيز درگرو وضع امنيتي آن کشور ميباشد. در افغانستان به سبب عدم مصؤونيت سرمايه و سرمايه گذارفرار سرمايهها آمار بلند و بالايي را بخود اختصاص دادهاست، بنابراين حکومت افغانستان ميتواند با استحکام اين عامل، سرمايهگذاران را تشويق به سرمايه گذاري در کشور خودشان بنمايد.
براي حکومت افغانستان ممکن است ازدو طريق، سکتور خصوصي و خدمات عمومي اشتغالزايي نمايد. در راستاي حمايت از سرمايه گذاريها حکومت بايد برمواد وارداتي محصول سنگينتر و برسرمايه گذاريهاي داخلي ماليات کمتر وضع نمايد تا سرمايه گذاران داخلي توان مقابله با محصولات وارداتي راداشته باشند و شرکتهاي صنعتي، فابريکهجات و غيره دوباره به کار آغاز نموده و جوانان را به کار گمارد.
بخش اعظم مردم افغانستان به زراعت و مالداري مشغول ميباشند توسعه اين دو زمينه مردم را از لحاظ اقتصادي ميتواند خودکفا نمايد صنعتي سازي زراعت و توسعه مالداري تجربه مثبتي ازديگر کشورهاي جهان ميباشد که ازلحاظ اقتصادي توانستند خود را از وابستگي برهانند. قالين افغانستان از شهرت جهاني برخوردار ميباشد با جلوگيري از فروش آن در بازار سياه و عرضه مستقيم آن در بازارهاي جهاني همچنان در رشد اقتصادي کشور مؤثر خواهدبود.
خدمات عمومي نيز زمينه مساعد کارآفريني براي جوانان ميباشد، راه اندازي کارهاي زير بنايي مثل ساختن بندها، ريلها، استخراج گاز، فعال سازي پسته رساني، خدمات بيمه، استخراج معادن، توسعه خطوط تلفن و انترنت و غيره زمينه اشتغال را فراهم ميسازد.
ملت افغانستان درطول تاريخ فراز و نشيبهاي زيادي را پشت سرگذراندهاست از گردنههاي سختي گذشته است، اين بار نيز به ياري الله متعال با بيداري، همت بلند و پشتکار ازپس معضل بيکاري برخواهد آمد و ان شاءالله روزي را شاهد خواهيم بود که سايه شوم بيکاري ديگر بر سر جوانان ما نخواهد بود.
آرزو سعیدی