سوالی که در این جا مطرح می شود این است که تربیت کودک را از چه سنی آغاز کنیم ؟

بعضی از مادران فکر می کنند و تصور می کنند که جلوی کودک ۲ یا ۳ ساله شان یا حتی کوچکتر و یا بزرگتر هر رفتاری که بخواهند می توانند انجام دهند زیرا به نظر آنها فرزند هنوز کوچک است و توجهی به رفتار و کردار پدر و مادر خود و یا دیگران ندارد در حالی که باید گفت مادر عزیز ، کودک در همان ماههای اول تولد تحت نفوذ رفتار و کردار مادر است ، او موجودی است تحریک پذیر و تحت تأثیر ولی در سه سال اول زندگی اخلاق و رفتارش هنوز به صورت ثابت در نیامده است و از این سن یعنی سه سالگی رفته رفته رنگ و فرم مخصوصی به خود می گیرد و در مسیری معین می افتد از حدود سه سالگی موجی از مخالفت ها در کودک پیدا می شود که زائیده تشخص طلبی اوست . این نافرمانی ها و تشخص طلبی ها تدریجاً باید تحت کنترل در آید و اصلاح شود . در هر حال سه سال اول زندگی کودک دارای اهمیت بسیاری از این جنبه است . در سنین بعدی که کودک رشد می کند و بزرگتر می شود ضروری است در برخی از موارد علل امر و نهی و انضباط ها در جنبه رفتار به او بازگو شود و به او تفهیم گردد که در این امر و نهی ها غرض و مصلحت او نهفته است .

البته لازم است که مادران عزیز در تربیت فرزندشان حوصله و صبر زیادی به کار برند . و از اعمال و شیوه های پرخاشجویانه خودداری کنند و زمینه را برای همدلی و تحریک او با انجام رفتار مناسب فراهم نماید . هم چنین یک مادری موفق است که احساسات کودک خود را جریحه دار نکند ، او را نرنجاند ، به خاطر هر اشتباهی او را مورد تحقیر و تمسخر قرار ندهد و همیشه فرصت جبران به فرزند خود بدهد و … زیرا اگر غیر از این موارد باشد کودکی پرورش می دهد که اعتماد به نفس در هیچ کاری ندارد و برای آینده کودک لطماتی را موجب می شود.

گفتیم که هر عملی که مادر انجام می دهد ، هر سخنی که او بیان می کند یک دستور العمل برای زندگی بعدی و یا کنونی کودک است و کودک همه چیز را می بیند و می شنود و آنها را نسبت به سن خود تجزیه و تحلیل می کند و همان طور که اشاره شد مادران اگر خیر فرزندشان را می خواهند که یقیناً می خواهند باید همیشه مواظب رفتار و کردار حتی نحوه حرف زدنشان با دیگران باشند زیرا خیلی از مادران ناآگاهانه و بدون توجه به عواقب یک کار بد آموزی هایی را به فرزند خود یاد می دهند و این بد آموزی ممکن است مستقیم یا غیر مستقیم باشد که در این جا به چند نمونه آن اشاره می کنیم :

دستور به ناسزاگویی :

گاهی مادران برای این که کودکان خود را به شیرین زبانی وا دارند گاهی کلمات رکیکی را به او یاد می دهند و یا این که او را تشویق به بازگویی آن در حضور جمع می کنند تا بدین وسیله مجلس آرائی شود . غافل که کودک در روزهای اولیه با لکنت و شیرین زبانی آن را ادا می کند ولی پس از این که آن را فرا گرفت دیگر فراموش نمی نماید و به صورت عادت‌ آن را به کار می برد و همان طور که میدانید ترک عادت نیز خیلی مشکل است .

در مهمانی و مجالس :

آداب معاشرت و برخوردها ، راه و رسم مهمانی و معاشرت و …. را که کودک به همراه مادر می آموزد ، راز داری در مجالس معاشرت ، روابط صحیح یا غلط ، شوخی های مناسب یا مناسب ، غیبت و سخن چینی در مجالس و بد گویی های مادر پشت سر پدر …. را از کودک از این مجالس یاد می گیرد و چه ناگوار است که کودکی درس دوروئی را از مادر بگیرد !

عمل و تظاهرات مادر :

خودداری از انجام مسئولیت ، تنبلی در انجام وظایف خانه و امر و نهی های بی حساب ، خود را برتر از دیگران دانستن ، تمسخر دیگران ، وعده دادن و عمل نکردن ، یکرنگ با پدر نبودن ، بدگویی های مکرر مادر از پدر ، بی احترامی مادر نسبت به پدر ، همه و همه بد آموزی است که یک مادر به طور ناخود آگاه و در مواردی نسبتاً کم خود آگاه به کودک سرایت می کند .

تشویق و تنبیه های بی جا و ناصحیح :

از بد آموزی ها در جنبه تشویق این است که مادر ، کودک خود را از همه زرنگتر ، با هوش تر و عاقلتر معرفی کند و همین امر باعث خود خواهی و خود بزرگ بینی کودک می شود . هم چنین تنبیه کودک باید به موقع و از روش درستی اعمال شود زیرا تنبیه توأم با خشونت و یا سخنان نیشدار و یا تنبیه در حضور دیگران و سرزنش های مکرر و به رخ کشیدن دیگران ، عواقب خوبی برای کودک ندارد و اعتماد به نفس را از کودک سلب می کند و معمولاً این کودکان هیچ کاری را به تنهایی نمی توانند انجام دهند .

منبع : اطلاع رسانی خانواده