چشم انداز سودان: از ریشه های جنگ تا مسئولیت جهانی
محقق: زینب فخری
کارشناسان مسائل استراتیژیک به این باورند که سودان دروازه ورود به آفریقا است و در واقع شاهراه قاره آفریقا محسوب می شود که تحولات آن تاثیر مستقیم بر این قاره دارد. سودان حلقه ارتباط میان چندین کشور و منطقه به خصوص منطقه خاورمیانه و حوزه دریای مدیترانه با کشورهای آفریقایی و عربی به شمار میرود. این کشور با قرار گرفتن در بخش مرکزی و گذرگاه اصلی رود نیل، از موقعیت استراتیژیک برخوردار است. از همین رو، توجه کشورهای خارجی را به سمت خود جلب نموده تا در جنگ داخلی سودان دخالت گسترده داشته و تلاش های صلح را پیچیده و بحران انسانی را عمیق تر نمایند. اتحادهای تقسیم شده بین قدرت های منطقه ای و جهانی، درکنار عدم واکنش بین المللی، باعث تشدید آورگی، قحطی، و خشونت های قومی شده و آینده سودان را متزلزل و نامشخص کرده است.
پیش زمینه تاریخی:
سودان از زمان استقلال در سال ۱۹۵۶ م با بی ثباتی سیاسی درگیر بوده و کودتا های زیادی را تجربه نموده که موجب شده تا حکومت مرکزی واحد تشکیل نشود، بیشتر حکومت ها نظامی بوده و دوره های کوتاه از حکومت های دموکراتیک را نیز تجربه دارد. دو جنگ داخلی را بین سال های (۱۹۵۵ – ۱۹۷۲ و ۱۹۸۳ – ۲۰۰۵) که منجر به شهید شدن ۱٫۵ میلیون نفر و استقلال سودان جنوبی در سال ۲۰۱۱ شد و جنگ در منطقه دارفور غربی نیز منجر به آوره شدن ۲ میلیون جمعیت و بیش از ۲۰۰۰۰۰ نفر به شهادت رسیدند.
در اوایل قرن بیست و یکم، منطقه غربی دارفور در سودان شاهد بی ثباتی طولانی مدت و تنش های اجتماعی ناشی از اختلافات نژادی و قومی و مناقشات بر سر زمین و آب بود. در سال ۲۰۰۳، شورشی علیه دولت در دارفور آغاز شد و رئیس جمهور عمر البشیر متعهد شد که آن را سرکوب کند. البشیر برای سرکوب قیام، از گروه جنجوید (شبه نظامیان عرب)، استفاده کرد. در سال ۲۰۱۳، این نیروها به نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) تبدیل شدند که تحت فرماندهی محمد حمدان دقلو (حمیدتی) قرار گرفتند.
در سال ۲۰۱۷، نیروهای واکنش سریع به یک نیروی امنیتی مستقل تبدیل شدند. حمیدتی معادن طلا را از البشیر دریافت کرد و ثروت خود را افزود. البشیر از این نیروها برای سرکوب شورش ها، و اعزام شان به جنگ لیبیا و یمن بود. همچنان روابط کاری با گروه نظامی خصوصی روسی به نام واگنر ایجاد کردند. این تحولات منجر به افزایش نیروهای واکنش سریع شد. رژیم به این گروه اجازه داد تا تهدیدات امنیتی که در درون ارتش بود (احتمالا کودتا) را کاهش دهند.
در دسمبر ۲۰۱۸، اعتراضات علیه رژیم البشیر آغاز شد و در اپریل ۲۰۱۹ ارتش با نیروهای واکنش سریع رژیم البشیر را سرنگون و وی را زندانی نمودند. شورای نظامی انتقالب را تشکیل دادند. اعتراضات برای ایجاد یک حکومت غیر نظامی ادامه یافت تا اینکه در جون ۲۰۱۹؛ نیروهای امنیتی شورای نظامی انتقالی قتل عام خارطوم را مرتکب شدند.
در آگست ۲۰۱۹، نظامیان با تقسیم قدرت در یک کابینه وحدت ملی موقت و مشترک غیر نظامی – نظامی موافقت کردند. در اکتبر ۲۰۲۱، نظامیان به رهبری البرهان و حمیدتی قدرت را قبضه کردند و گذار سودان به دموکراسی را متوقف کردند.
در ماه های پس از کودتا ۲۰۲۱، اقتصاد سودان رو به افول گذاشت و اعتراضات دوباره آغاز گردید. اختلافات میان البرهان و حمیدتی بر سر بازگرداندن مقامات اسلام گرا به قدرت بالا گرفت. تنش ها میان نیروهای واکنش سریع و ارتش از فبروری ۲۰۲۳ شد، شروع به جذب نیروها در سراسر کشور کردند. مهمترین اختلاف بر سر ادغام نیروهای واکنش سریع در ارتش بود.
ریشه های اصلی و تاریخی جنگ
- تنوع قومی و مذهبی
سودان به خاطر وجود جمعیتی بسیار متنوع که شامل گروه های قومی و جوامع مذهبی مختلف است، شناخته می شود. جمعیت عمده عرب – مسلمان در شمال به شدت با جوامع عمدتاً مسیحی و انیمستی در جنوب و مناطق حاشیه ای مانند دافور تضاد دارند. این تفاوت های فرهنگی و مذهبی به طور تاریخی به عنوان ترک های شناخته می شوند که مورد استفاده سیاسی قرار گرفته اند تا تقسیم و نفاق را تشدید کنند پیچیدگی فرهنگی سودان در شکل گیری تنش های جاری و تلاش های صلح تاثیرگذار است.
- تاثیر میراث استعمار
مرزهای حاکمیتی که در زمان استعمار توسط حاکمان بریتانیایی و مصری تعین شده بود، بذرهای جنگ های متعدد پی در پی را با نادیده گرفتن واقعیت های قومی و فرهنگی کاشت. این میراث به ایجاد هویت های ملی آسیب دیده کمک کرد و وحدت و حکومت داری سودان پس از استقلال را مختل نمود. درک پیامدهای درازمدت از نوعیت رهبری جامعه سودان توسط بریتانیایی ها در دوران استعمار، برای دانستن چالش های ساختاری سودان در داخل حکومت و همبستگی اجتماعی ضروری است.
- نابرابری های اقتصادی آشکار و رقابت بر سرمنابع
نابرابری اقتصادی یکی از منابع محوری از نارضایتی های مردم است. جنوب سودان از منابع نفت خیز به شمار می رود در حالیکه سایر مناطق خود را در حاشیه احساس نمودند. توریع نابرابر ثروت ملی و فرصت های که برای یک قشر خاص در نظر گرفته می شد، تنش ها را برای سایر گروه تشدید کرده و عدالت اقتصادی را به محور اصلی تقاضای طرفین درگیر در جنگ قرار داده است.
- محرومیت سیاسی مداوم
قدرت سیاسی در سودان به طور عمده در دستان نخبگانی قرار داشت که عمدتاً از مناطق شمالی هستند. این تمرکز قدرت منجر به حذف سیاسی گسترده گروه های جنوبی و حاشیه ای شد و احساس رنجش عمیقی را به وجود آورد که به شورش های مناطق جنوب (دارفور) چرخه های بی ثباتی انجامید.
- اختلافات مذهبی
دولت مرکزی سودان قانون اسلامی را اساس قوانین دانسته بود که در تضاد با سایر ادیان و فرهنگ ها قرار گرفته بود. این تلاش برای همسان سازی، جامعه جنوب سودان را از شمال آن بیگانه ساخت و مانند پرتاب آتش در انبار کاه بود که منجر به شورش و درگیری های متعدد شد و ناتوانی حکومت را در قبول هویت ملی چند مذهبی سودان روشن نمود.
حمایت خارجی
جنگ داخلی سودان بیش از دو سال و نیم است که بدون چشم اندازی برای پایان، همچنان ادامه دارد. یکی از دلایل تداوم آن، دخالت بازیگران خارجی است که از طرف های درگیر در جنگ حمایت های سیاسی و مالی می کنند.
تضاد منافع بازیگران منطقه ای، جنگ را به رقابتی پیچیده تبدیل کرده که خطر بی ثباتی آن به سراسر شمال آفریقا گسترش یافته است. هر دو طرف درگیر در جنگ، نظر به نزدیکی های قومی یا ایدئولوژیکی که دارند تا حدی توضیح دهنده این مسئله است که کدام کشورها در حلقه ائتلافی هر یک از آنهاست. ارتش ملی سودان به عنوان گروهی با گرایش های اسلامی در نظر گرفته می شود، در حالیکه نیروهای پشتیبانی سریع به عنوان گروهی قوم گرا (ناسیونالیست) دیده می شود که به اقلیت ها و مناطق حاشیه ای نزدیک تر است.
برعلاوه، از لحاظ موقعیت استراتیژیک کشور سودان میان صحرای آفریقا و جهان عرب قرار دارد. به لحاظ ملاحظات جیوپلیتیکی نقش مهمی ایفا می کند از جمله برای کنترل آبراه های استراتیژیک دریای سرخ و دسترسی به منابع معدنی و طلا. در نتیجه، این کشور مملو از سلاح های قاچاق است که از طرف کشورهای منطقه ای و ازمسیر کشورهای همسایه وارد این کشور شده و چرخه ماشین جنگ را سرعت بخشیده است.
کشورهای که از ارتش سودان حمایت می کنند، شامل مصر، ترکیه، ایران، روسیه و اریتره که با ارائه کمک های مستقیم نظامی متهم هستند. عربستان سعودی و (تا حدی قطر) در تلاش های میانجی گری مشارکت داشتند، اما به سمت ارتش گرایش دارند که تا حدی به حاطر رقابت منطقه ای با امارات است.
ترکیه و ایران نیز از ارتش حمایت می کنند به ویژه با تامین پهپاد ها،تاثیر بر مسیرهای کلیدی کشتیرانی دریای سرخ بگذارند که از این راه تاثیر تحریم های غربی بر ایران کاهش یابد.
نیروهای پشتیبانی سریع و رهبرشان، حمیدتی بارها مصر را به تامین سلاح برای ارتش، از جمله جنگنده ها متهم کرده اند.
بر اساس گزارش ها امارات متحده عربی، کنیا و چاد کشورهایی هستند که از نیروهای پشتیبانی سریع حمایت می کنند. امارات از آغاز جنگ، سلاح، تجهیزات طبی و دیگر انواع کمک و حمایت را در اختیار نیروهای گذاشته است. بعضی گزارش ها با تایید بر کارشناسان سازمان ملل حاکی از آن است که امارات جننگ افزارهای سنگین را از مسیر چاد، سودان جنوبی، لیبیا، جمهوری آفریقای مرکزی و سومالی به نیروهای واکنش سریع رسانده است.
کنیا هم چندین بار میزبان رهبران این نیروها بوده است. که در فبروری ۲۰۲۵ این نیروها یک دولت سایه تشکیل دادند، اقدامی که باعث شد دولت سودان سفیر خود را از نایروبی فرابخواند. ارتش ملی لیبیاو آفریقای جنوبی نیز از طرف حکومت سودان متهم به همکاری با نیروهای واکنش سریع شده است.
بازیگران بین المللی
روسیه به طور رسمی از رژیم تحت رهبری ارتش حمایت می کند و تاسیس یک پایگاه نظامی روسیه در بندر سودان را تایید کرده است. با این حال گفته می شود که نیروهای شبه نظامی تحت حمایت روسیه بر معادن طلا در مناطق تحت کنترل نیروهای واکنش سریع تسلط دارند، گزارش ها حاکی از آن است که نیروهای اوکراینی در کنار ارتش علیه مزدوران و نیروهای واکنش سرریع جنگیده اند.
چین قصد دارد به تامین دسترسی بلندمدت به منابع به خصوص نفت سودان جنوبی که از طریق بندر سودان منتقل می شود، بپردازد. و در این منطقه حضور دیپلماتیکی داشته باشد و با ارتش سودان در حال گفتگو است. ایالات متحده آمریکا نیز هر دوگروه را تحریم نموده است.
وضعیت حقوق بشری
تعداد قربانیان به دشواری قابل تخمین است و می تواند از حدود ۳۰٫۰۰۰ الی ۱۵۰٫۰۰۰ شهید شده باشند، که این آمار از ماه اپریل ۲۰۲۳ در نظر گرفته شده است. این تعداد از قربانیان یا به طور مستقیم به دلیل درگیری ها و یا به صورت عام به خاطر پیامدهای جنگ، به اثر گرسنگی و بیماری جان خود را از دست دادند.
هیئت حقیقت یاب شورای حقوق بشر سازمان ملل (HRC) نقض های شدید حقوق بشر و قوانین بشردوستانه بین المللی را که توسط هر دو گروه نیروهای واکنش سریع و ارتش مستند کرده است که به صورت سیستماتیک به کشتار غیرنظامیان و تخریب خانه ها و وسایل معیشتی دست زده اند. این هیئت حملات وسیع نیروهای واکنش سریع را مشخصاً نام می برند که به سایر اقوام غیر عرب در منطقه دارفور به صورت عمدی هدف قرار می دهند که این عمل شان ممکن است به پاکسازی قومی یا حتی نسل کشی منجر شده باشد.
سازمان ملل خشونت جنسی را نیز گسترده توصیف کرده است که عمدتاً توسط نیروهای واکنش سریع و متحدان شان نسبت داده شده است. زنان و دختران ربوده شده و یا به بردگی جنسی داده شده است. نقض های جدی علیه کودکان شامل تجاوز و استخدام به عنوان سربازان کودک است شامل می شود. نمایندگان جامعه مدنی، مدافعان حقوق بشر و روزنامه نگاران تهدید، حمله و کشته می شوند.
حدود ۱۵ میلیون نفر به صورت اجباری آوره شده اند که از این میان ۱۱٫۵ میلیون نفر در داخل سودان و ۳٫۵ میلیون نفر در خارج از مرزها بی جا شده اند که بزرگ ترین بحران را در این منطقه ایجاد نموده است.
حدود ۲۵ میلیون نفر با عدم امنیت غذایی مواجه هستند حمله به شفاخانه ها سه چهارم آن ها را غیر قابل استفاده کرده. کاروان کمک های غذایی توسط هر دو طرفین درگیر مورد توقف و حمله قرار میگیرد. استفاده از سلاح گرسنگی دادن غیرنظامیان جهت تصرف کامل شهرها از سوی نیروهای واکنش سریع که نمونه آن شهر الفاشر در هفته آخر ماه اکتبر به عنوان پایگاه ارتش بود، استفاده شد.
نقش حرکت اسلامی در وضعیت سودان
حرکت اسلامی در واکنش به موج غرب گرایی که در دهه ۱۹۴۰ زندگی عمومی سودان را دربر گرفته بود، با الهام از اندیشه اخوان المسلمین و ترکیبی منحصر به فرد از جریان های صوفی و سلفی محلی تاسیس شد.
این جبهه با نام «جبهه منشور اسلامی» (۱۹۶۴) آغاز شد و سپس با اتخاذ یک مدل غیر متمرکز که امکان ظهور بخش های تخصصی (دفاع، زنان و اقتصاد) را فراهم می کرد، به «جبهه ملی اسلامی» (۱۹۷۶) تکامل یافت.
این حرکت احزاب کمونیستی را که پس از استقلال (۱۹۵۶) بر صحنه سیاسی تسلط داشتند، تهدیدی برای هویت اسلامی می دانست و همین امر باعث شد تا نفوذ خود را در نهادهای دولتی، به ویژه ارتش، تقویت کند.
- ساختار فکری و استراتیژیک
تعادل بین ثبات و انعطاف پذیری: این جرکت به دلیل توانایی اش در ترکیب «اصالت جهت گیری اسلامی» با «تعامل با تحولات سیاسی» از طریق سازوکارهایی مانند موارد زیر متتمایز می شد:
- توانمندسازی یکپارچه: پذیرش ایده تقسیم قدرت بدون حذف دیگران، ضمن پذیرش سیاست پند حزبی
- آموزش در مقابل سیاست: تمرکز بر کادرسازی از طریق آموزش مذهبی به جای نظریه پردازی سیاسی، که بعداً منجر به شکاف هایی در تجربه اداری شد.
- تحولات سازمانی و دسترسی به قدرت:
از مخالفت تا حکومت (۱۹۸۹): این حرکت پس از انباشت و ذخیره شدن تجربیات منفی با دولت های متوالی (به ویژه تهدید به زندانی شدن)، با عمر البشیر مجبور به کودتای نظامی شد حکومتی که از نظر نظامی در دست عمر البشیر و از نظر فکری در اختیار الترابی بود.
- بحران حکومت داری:
- عدم شفافیت: تاثیر تصمیم گیری های فردی رهبر بر تصامیم عام و در دست گرفتن کامل قدرت.
- شکاف میان تئوری و عمل: کادرهای حرکت علیرغم تحصیلات مذهبی قوی خود، فاقد تجربه سیاسی عملی بودند که منجر به سردرگمی در مدیریت نهادهای دولتی شد.
- درگیری داخلی: این جنبش پس از سال ۱۹۹۹ به دو جناح تقسیم شد:
جریان الترابی: به نام (حزب کنگره مردمی) با تمرکز بر نوسازی فکری.
جناح البشیر: با نام (حزب کنگره ملی) با تسلط امنیتی و نظامی گری.
با توجه به سابقه ارتش با جنبش های اسلامی که با کودتای ۱۹۸۹ شکل خاصی به خود گرفت، جنبش فعالیت های اسلامی را با قدرت نظامی ترکیب کرد که منجر به ظهور مدلی از حکومت شد که اصولی اسلامی را عمیقاً با کار کرد دولت ادغام می کرد. در دوران عمر البشیر یک برنامه جامع اسلامی سازی اتخاذ شد و جبهه اسلامی با بهره گیری از نفوذ خود در نهاد های نظامی، قوانین اسلامی را اجرا کرد، آموزش را عربی کرد و یک سیستم اقتصادی اسلامی ایجاد کرد.
این جنبش با توجه به ارتباطش با فکر اسلامی، ساختاری درهم تنیده با سیاست منطقه ای و بین المللی دارد. حتی چارچوب اتحادهای منطقه ای نیز بر اساس فکر اسلامی بین دو طرف درگیر در سودان مشاهده می شود. چنانکه امارات متحده عربی از طریق سیاست خود علیه این جنبش، از نیروهای واکنش سریع حمایت میکند.
جنگ جاری امروز نشان می دهد که این جنبش نه تنها در نبردها، بلکه در شکل دهی به روابط ارتش در سطح منطقه ای نیز نقش مهمی دارد.
- دستاوردها و شکست ها:
-دستاوردها
- گسترش مظاهر دینداری در عرصه عمومی.
- موفقیت در مدیریت برخی از بخش های اقتصادی.
- بسیج جامعه علیه شورش جنوب سودان.
شکست ها:
- شکست در ایجاد دموکراسی: این حرکت به یک «ماشین قدرت طلبی» تبدیل شده و در عین حال مخالفان را به حاشیه راند.
- بحران هویت: اعضا تحت فشار دولت احساس می کنند که به اصول خود خیانت کرده اند.
- نادیده گرفتن مسائل جنوب: پروژه اسلامی سازی جنوب علی رغم تلاش هایی که برای تحمیل آن صورت گرفت، منجر به شکست شد و همین امر به تجزیه جنوب و ایجاد کشور سودان جنوبی در سال ۲۰۱۱ شد.
مسئولیت ایمانی و وجدانی ما چیست؟
در قبال قضیه سودان، چندین مسئولیت داریم که میتواند به حمایت از مردم سودان و تلاش برای بهبود وضعیت کمک کند:
- همبستگی انسانی و اسلامی: مسئولیت مسلمانان در قبال قضیه سودان حمایت و همبستگی از مردم بر پایه اصول اسلامی ، محبت، شفقت و اخوت و حمایت از وحدت اسلامی، و در جهت ارائه کمک های انسانی از جمله مواد غذایی، دوا و سرپناه ها، یاری رسانیده شود.
- آگاهی رسانی و اطلاع رسانی: مسلمانان می توانند با اطلاع رسانی در مورد وضعیت بحرانی سودان، با توجه بیشتری به این مسئله، ملت های خود را آگاه سازند.
- ترویج فرهنگ صلح و آشتی: استفاده از راه حل گفتگو و مذاکره زمینه ساز مصالحه میان گروه های درگیر در سودان شوند.
- وارد نمودن فشار بر دولت ها: با استفاده از نفوذ خود بر دولتها و سازمان های بین المللی برای فشار وارد نمودن جهت اقدامات مؤثر در موارد لازم، به حمایت از صلح و ثبات این کشور بپردازند.
نتیجه گیری
سودان به عنوان نقطه اتصال خاورمیانه و آفریقا، با بحرانهای پیچیدهای از جمله بیثباتی سیاسی، جنگهای داخلی و نقضهای مکرر حقوق بشر روبهرو است. ریشههای این بحران به تنوع قومی، میراث استعمار و نابرابریهای اقتصادی و سیاسی برمیگردد. حمایتهای خارجی از سوی بازیگران منطقهای و بینالمللی، به تشدید بحران افزوده و منافع خود را به حاکمیت این کشور تحمیل کردهاند.
نقش اخوان المسلمین و گروههای اسلامی نیز در تلاشهای دموکراتیک و صلحخواهانه تأثیرگذار بوده است. ما به عنوان مسلمانان و بشریت دارای مسئولیتی ایمانی هستیم که شامل حمایت از مردم سودان، آگاهیرسانی درباره وضعیت بحرانی و ترویج فرهنگ صلح میشود. همبستگی اسلامی باید به طور فعال در جهت اعمال فشار بر دولتها و نهادهای بینالمللی برای حمایت از صلح در سودان عمل کند.
در نهایت، بحران سودان نه تنها یک موضوع محلی، بلکه یک مسئله جهانی است که نیازمند توجه و اقدام جدی از سوی جامعه جهانی و مسلمانان در سراسر جهان است. بیتوجهی به این بحران میتواند عواقب وخیمی به همراه داشته باشد.
منابع:
۱٫سودان، از گذار به دموکراسی تا فروپاشی، جرارد پرونیر، LE MONDE diplomatique، https://ir.mondediplo.com/2024/03article4795.html .
۲٫ الحركة الإسلامية في السودان: مدخل إلى فكرها الاستراتيجي و التنظيمي- محمد بن المختار الشنقيطي – الموسوعة الصغیرة للطبعة و النشر و التوزیع، https://littlesecyclopedia.com/2344/.
۳٫ نگاهی به اسلام آفریقایی (اسلام صوفی، اصلاحی و انقلابی در قاره سیاه)، مهدی رفیعی، شعوباً، https://shouba.ir/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%d8%a2%d9%81%d8%b1%db%8c
۴٫ نگاهی به اسلام آفریقایی (قسمت اول)؛ چرا اسلام آفریقایی با اسلام دیگران متفاوت است؟،مهدی رفیعی، شعوباً، https://shouba.ir/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%d8%a2%d9%81%d8%b1%db%8c.
۵٫ الإخوان المسلمون فی خارطة الصراع السوداني، نضال الخضري، اخبار شمال إفریقیا، https://nan.media/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8% .
۶٫ چرا امارات متحده عربی در بحران داخلی سودان دخالت می کند؟، خبرگزاری دانشجو، https://snn.ir/fa/news/1327114/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87-.
۷٫ ایران، ترکیه و امارات؛ بازیگران پنهان در جنگ داخلی سودان، بی بی سی فارسی، https://www.bbc.com/persian/articles/c78zy42d17eo.
Crisis in Sudan: what is happening and how to help, rescue.org, https://www.rescue.org/article/crisis-sudan-what-happening-and-how-help.
The Sudan Under The Anglo-Egyptian Condominium, Robert O. Collins, https://www.britannica.com/topic/history-of-Sudan/The-Sudan-under-the-Anglo-Egyptian-Condominium
Confict in Sudan: A map of regional and International actors, Zainab Mohammad Salih, Wison Center, https://www.wilsoncenter.org/article/confict-sudan-map-regional-and-actors.
Understanding the war in Sudan, Eric Pichon, November 2025, European Parliamentary Research Service.