نویسنده : خدیجه قریشی

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ ۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ ۚ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
برای زنان مؤمن بگو چشمهای خویش را پایان اندازند، دامان خود را (پاک) نگهدارند، و زینت خود را جلوه ندهند، بجز آنچه از آن (بطور عادی) نمایان است. و باید ایشان چادرهای خویشرا به گریبان خود اندازند، و زینت خویش را جلوه ندهند، مگر به شوهران خویش، یا پدران خویش، یا پدران شوهران خویش، یا پسران خویش، یا پسران شوهران خویش، یا برادران خویش، یا پسران برادران خویش، یا پسران خواهران خویش، یا زنان (هم کیش) خویش، یا بردگان خویش، یا خدمتگاران مردی که تمایلات شهوانی ندارند، یا اطفالی که هنوز احساس جنسی در آنها بیدار نشده است. پاهای خود را (در هنگام راه رفتن طوری) به زمین نزنند که از زینت خویش آنچه را پنهان نگهمیدارند آشکار شود. و همه بسوی خدا رو آورید، ای مؤمنان، تا باشد که رستگار شوید.سوره النور آیه ۳۱
و باز خداوند متعال فرموده است:‌ « وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِن وَرَاء حِجَابٍ » (الأحزاب: ۵۳).
«و هنگامی که چیزی از وسایل زندگی را (بعنوان عاریت) از آنان ( همسران پیامبر) می‌‏خواهید از پشت پرده بخواهید».
منظور از کلمه «حجاب» در این آیه همان چیزی است که زن به وسیله آن خود را می‌‌پوشاند از قبیل دیواری، دری یا لباس و پرده‌ای.
گرچه آیه بالا در مورد زنان پیامبر صلی الله علیه وسلم ‏ نازل شده است ولی حکم آیه عام است و شامل همه زنان با ایمان است. به دلیل این که خداوند آیه فوق را بدین گونه تعلیل فرموده است: « ذَلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَقُلُوبِهِنَّ». (الأحزاب: ۵۳).
«این کار برای پاکی دلهای شما و آنها بهتر است!»
و این علت عمومی است؛ بنابراین علت عمومی آن دلیلی بر عمومیت حکم آن است.
حجاب،‌ اطاعت الله و رسول الله صلی الله علیه وسلم میباشد
خداوند متعال فرموده است:‌» یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاء الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَابِیبِهِنَّ». (الأحزاب: ۵۹).
«ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: «جلبابها ( روسری‏های بلند) خود را بر خویش فروافکنند».
شیخ‌ الإسلام ابن تیمیه رحمه الله در مجموع الفتاوی (۲۲/۱۱۰، ۱۱۱) گفته است: جلباب همان چادر است؛ ابن مسعود و سایرین آن را «رداء» نامیده‌اند و در زبان عامیانه «ازار» گفته می‌شود. و آن همان روسری بزرگ و پهنی است که همه سر و بدن زن را می‌پوشاند.
ابوعبیده و سایرین روایت کرده‌اند که ازار به گونه‌ای زن را پوشش می‌دهد که فقط از سر زن، چشمهایش آشکار می‌شود در ضمن نقاب از جنس همان ازار است.
از جمله دلایل سنت نبوی برای وجوب پوشاندن زن صورتش را از غیر محارمش، حدیث عایشه رضی الله عنها است که: «کان الرکبان یمرون بنا ونحن مع رسول الله صلی الله علیه وسلم ‏ محرمات، فإذا حاذوا بنا سدلت إحدانا جلبابها من رأسها علی وجه ها، فإذا جاوزنا کشفناه». احمد، ابوداود، ‌ابن ماجه.

«کاروانیان از کنار ما عبور می‌کردند و ما همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم ‏ در احرام بودیم؛ هرگاه آنان به مقابل ما می‌رسیدند؛ هر یک از ما نقابش را از بالای سر به روی صورت می‌انداخت، و هر وقت که از مقابل ما می‌گذشتند و دور می‌شدند، ما نقاب خود را باز می‌کردیم».
دلایل وجوب پوشیدن صورت زن از نامحرم در قرآن و سنت بسیار است. من جمله مطالعه رساله ]حجاب المرأه ولباسها فی الصلاة[: شیخ ‌الإسلام ابن تیمیه و نیز به مطالعه ]حکم السفور والحجاب[: شیخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز و رساله ]الصارم المشهور علی المفتونین بالسفور[: شیخ حمود بن عبدالله التویجری و ]رساله الحجاب:[ شیخ محمد بن صالح العثیمین راهنمایی می‌نمایم. در واقع این تألیفات در این زمینه کامل و کافی‌اند
حجاب با عزتی که طبیعت مرد براساس آن سرشته شده است، تناسب و سازگاری دارد. البته با طبیعت همان مردی که از فطرت سلیم برخوردار است و دوست ندارد چشم‌های خائن،‌ به همسر و دخترانش نگاه کنند.
اگر به تاریخ، نظری بیفکنیم،‌ می‌بینیم که چه بسیارند جنگهایی که در زمان جاهلیت و اسلام به خاطر حمیت و غیرت بر حرمت زنان به وقوع پیوسته است. علی رضی ‌الله‌ عنه در دوران خلافتش می‌فرماید:‌ «به من خبر رسیده است که زنان شما در بازارها، دوشادوش مردان کافر راه می‌روند. آیا غیرت شما به حرکت درنمی‌آید؟ این را بدانید کسی که غیرت ندارد، هیچ خیری در او نیست».
پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌فرماید:‌ «به زودی در پایان امت من، زنانی می‌آیند که به ظاهر، لباس پوشیده‌اند ولی در واقع، عریان و لخت‌اند. آنها را لعنت کنید زیرا آنها ملعون‌اند».
واجب است لباس زن مسلمان به اندازه‌ای بلند باشد که تمام بدنش را از دید مردانی که محارم او نیستند، بپوشاند،‌ در ضمن برای محارم خویش جز آن قسمت از بدن که به طور عادت مثل صورت، دو کف دست و دو قدم پا آشکار است، باز نگذارد.
در صحیح مسلم از پیامبر صلی الله علیه وسلم ‏ روایت شده است که آن حضرت صلی الله علیه وسلم ‏ فرمودند:‌ «صنفان من أهل النار لم أرهما: قوم معهم سیاط کأذناب البقر یضربون بها الناس، ونساء کاسیات عاریات مائلات ممیلات، رؤوسهن کأسنمة البخت المائلة، لا یدخلن الجنة، ولا یجدن ریحها، وإنَّ ریحها لیوجد من مسیرة کذا وکذا». (مسلم).
«دو گروه از مردم اهل آتش جهنمند در حالی که من آنها را ندیده‌ام. گروهی که به دستشان شلاقهایی است همانند دم گاو،‌ که به وسیله آن مردم را شلاق می‌زنند؛ و گروه دیگر زنانی هستند که در عین پوشش لخت و عریانند؛ دیگران را به سوی خود می‌کشانند و خودشان نیز به سوی دیگران کشیده می‌شوند،‌ موهای سرشان همانند کوهان خمیدة شتر است؛ نه به بهشت وارد می‌شوند و نه بوی بهشت به مشامشان می‌رسد، گرچه بوی بهشت از مسافت چنین و چنان یافت می‌شود».
ابن‌تیمیه رحمه الله در مجموع الفتاوی (۲۲/۱۴۶) در تفسیر این حدیث گفته‌اند:‌ «کاسیات عاریات» یعنی چیزی را می‌پوشد که بدنش را پوشش نمی‌دهد، گرچه او لباس به تن دارد ولی در حقیقت لخت و عریان است. همانند کسی که لباس نازکی را بپوشد که از زیر آن تمام پوست بدنش مشخص باشد و یا لباس به اندازه‌ای تنگ و چسبنده باشد که اعضای بدنش را نمایان سازد؛ مثل برآمدگی باسن و ساعد و سایر قسمتهای بدن را.
بنابراین پوشش واقعی آن است که او را کاملاً بپوشاند؛ و بدنش را ظاهر نسازد و همچنین برآمدگی و اندازه اعضای بدنش را نشان ندهد؛ و این در صورتی ممکن است که لباس زن ضخیم و بلند و وسیع باشد.
بی حجابی گناه و حرام است؛ و قطعا یکی از بزرگترین واجباتی که شریعت اسلام بر زنان فرض کرده است؛ حجاب کامل در برابر نامحرمان و بیرون از محیط منزل است، و کسی که حجاب را ترک کند؛ مرتکب گناه شده و روز بروز بر بار گناهش افزوده شده، و علاوه بر آن موجب ایجاد فتنه در قلبهای مریض مردهای نامحرم شده و آنها را برای گناه تشویق می کند، که این خود گناه و مسئولیت دیگری است که باید در آخرت پاسخگوی آن باشد، مگر آنکه توبه کند و حجابش را کامل نماید، که امید است خدای متعال ازگناهانش گذشت کند.